Kızıl Meydan’dan Kadıköy’e: Moskova–İstanbul Dostluk Süper Maratonu

Fenerbahçe Spor Kulübü’nün kuruluşunun 100. yılı olan 2007, Türkiye’de aynı zamanda “Rusya Yılı” olarak kutlanıyordu. Bu iki önemli vesileyi birleştiren Moskova–İstanbul Dostluk Süper Maratonu, kulübün yüzüncü yıl etkinlikleri arasında en dikkat çekici organizasyonlardan biri oldu. Turgut Gür’ün Diplomasi Parkurunda Koşuyorum kitabında ayrıntılarıyla anlattığı maraton, dünyada ilk kez koşulan bir parkur olarak tarihe geçti.

Fikrin doğuşu

Projenin ilham kaynağı, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in 29 Haziran 2006'daki Moskova ziyareti oldu. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Sezer onuruna Kremlin Sarayı’nda verdiği resepsiyonda iki ülke ilişkilerinin kültürel ve sportif etkinliklerle de güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Türk heyetinde yer alan Türkiye-Rusya İş Konseyi Başkanı Turgut Gür, bu mesajı somut bir hedefe dönüştürdü.

Bir yıl önce Rus master atletleriyle Uluslararası Karadeniz Barış Süper Maratonu’nu gerçekleştiren ekip, bu deneyimle daha büyük bir parkura yöneldi. Gür, projeyi Uluslararası Süper Maraton Derneği Başkanı Dr. Eduard Yakovlev ile Moskova’da yaptığı toplantıda olgunlaştırdı. Fenerbahçe Yüksek Divan Kurulu Üyesi ve eski atlet Osman Atakan Tekin de teknik direktör olarak projede yer aldı. Kulüp Başkanı Aziz Yıldırım’ın onayıyla hazırlıklar başladı.

Organizasyon öncesinde Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık ve Dışişleri Bakanlığı başta olmak üzere iki ülkenin büyükelçilikleri, spor bakanlıkları, olimpiyat komiteleri, atletizm federasyonları ve Moskova Belediyesi bilgilendirildi. Türkçe, İngilizce ve Rusça broşürler yol boyunca halka dağıtılmak üzere bastırıldı. Sporcu malzemelerinden uyku tulumlarına kadar tüm ihtiyaçlar iş dünyasından dostların sponsorluğuyla karşılandı.

Start Kızıl Meydan’da

Maratonun başlangıç tarihi, Fenerbahçe’nin UEFA Şampiyonlar Ligi’nde CSKA Moskova ile oynayacağı maçla aynı güne denk getirildi. 2 Ekim 2007 sabahı saat 10.00'da Moskova’nın sıfır noktası kabul edilen Kızıl Meydan’da, Kremlin önünde bir tören düzenlendi. Törene Fenerbahçe Başkanı Aziz Yıldırım ve Yönetim Kurulu üyeleri, Fenerbahçe taraftarları, Moskova Büyükelçisi Kurtuluş Taşkent, Rusya Duma Başkan Yardımcısı Arthur Chilingarov ile Rus olimpiyat ve atletizm yetkilileri katıldı.

Turgut Gür’ün verdiği startla Türk ve Rus atletlerden oluşan 30 kişilik ekip yola çıktı. Önde trafik ekibi, arkada ambulans ve kafile otobüsü vardı. Atletler Duma binası, Bolşoy Tiyatrosu ve FSB binası önünden geçerek Moskova’dan ayrıldı.

Rusya etabı: 1.796 kilometre

Kafile 4 Ekim’de 475. kilometrede Voronej’e ulaştı. Rostov-na-Donu’dan sonra Karadeniz’e doğru ilerledi ve 1.175. kilometrede Krasnodar’da konakladı. Adigey Cumhuriyeti sınırında Adigey Cumhurbaşkanı Aslan Carım ekibi bizzat karşıladı. Turgut Gür de Carım’a Fenerbahçe’nin 100. yıl altınını hediye etti. Tuapse’nin ardından Karadeniz sahilini takip eden atletler 10 Ekim’de Soçi’ye ulaştı ve Rusya parkurunu tamamladı. Yol boyunca geçilen şehirlerde yerel yöneticiler ve halk sporcuları çiçeklerle karşıladı.

Karadeniz’den Anıtkabir’e

Soçi’den feribotla Karadeniz’i geçen kafile 12 Ekim sabahı Trabzon Limanı’na ulaştı. Trabzon Valisi Nuri Okutan ekibi kahvaltıda ağırladı. Belediye Başkanı Mehmet Volkan Canalioğlu’nun ev sahipliğinde belediye önünde bir tören düzenlendi. Ekip Giresun ve Ordu’dan sonra 13 Ekim’de Samsun’a vardı. Ardından Çorum ve Kırıkkale üzerinden 15 Ekim’de Ankara’ya ulaştı.

16 Ekim sabahı sporcular Aslanlı Yol’dan topluca koşarak Anıtkabir’e çıktı. Atatürk’ün huzurunda saygı duruşunda bulunuldu ve çelenk konuldu. Turgut Gür, Anıtkabir Özel Defteri’ne Fenerbahçe’nin eski sporcuları adına bir mesaj yazdı. Mesajda Atatürk’ün zeki, çevik ve ahlaklı sporcu idealine layık olma kararlılığı dile getirildi. Rus takımı başkanı Dr. Yakovlev de Anıtkabir’den ve müzeden çok etkilendiklerini Türk sporculara ifade etti.

Son etap ve Kadıköy’de coşkulu final

Anıtkabir’den sonra Eskişehir, Kütahya, Balıkesir, Bursa ve Yalova etapları koşuldu. Atletler saatte 13–14 kilometre tempoyla ilerledi. 20 Ekim sabahı İzmit’ten yola çıkan ekip, akşam Bostancı’ya ulaştı. Bağdat Caddesi’nde polis eskortu eşliğinde koşan Türk ve Rus atletler, ellerindeki bayraklarla halkı selamladı.

Fenerbahçe TV, maraton boyunca her akşam canlı bağlantılarla parkurdaki gelişmeleri taraftarlara aktarmıştı. Bu yüzden ekip Şükrü Saracoğlu Stadı’na geldiğinde büyük bir ilgiyle karşılandı. Fenerbahçe–Konyaspor maçının devre arasında sahaya çıkan sporcular, 40 bin taraftarın ayakta alkışları eşliğinde şeref tribününe kadar koştu.

Ekibi sahada Devlet Bakanı Mehmet Ali Şahin, Gençlik ve Spor Genel Müdürü Mehmet Atalay ve Rusya İstanbul Başkonsolosu Alexander Krivenko kutladı. Turgut Gür, Rusya Olimpiyat Komitesi Başkanı Leonid Tyagaçev’in Başkan Aziz Yıldırım’a gönderdiği tebrik mektubunu tribünlere okudu. Ödül töreni ertesi akşam Kalamış’taki Todori Tesisleri’nde yapıldı.

Barış Elçisi unvanı

Maratonun ardından Kasım 2007'de Moskova’da düzenlenen törenle Turgut Gür’e Evrensel Barış Federasyonu tarafından “Barış Elçisi” unvanı verildi.

Kaynak: Turgut Gür, “Diplomasi Parkurunda Koşuyorum”, s. 374–383.

• Etkinlik: Moskova–İstanbul Dostluk Süper Maratonu
• Vesile: Fenerbahçe’nin 100. kuruluş yılı ve Türkiye’de “Rusya Yılı”
• Tarih: 2–20 Ekim 2007 (18 gün)
• Başlangıç: Kızıl Meydan, Moskova
• Bitiş: Şükrü Saracoğlu Stadı, İstanbul
• Toplam mesafe: 3.500 km (Rusya’da 1.796 km, Türkiye’de 1.704 km)
• Katılımcılar: Türk ve Rus atletlerden oluşan 30 kişilik ekip
• Yönetim: Dr. Turgut Gür (Türk takımı başkanı), Dr. Eduard Yakovlev (Rus takımı başkanı), Osman Atakan Tekin (teknik direktör)
• Önemli duraklar: Voronej, Rostov-na-Donu, Krasnodar, Adigey, Tuapse, Soçi, Trabzon, Samsun, Ankara (Anıtkabir), Eskişehir, Kütahya, Balıkesir, Bursa, Yalova